Gedekte tafel in Huis Sonneveld Rotterdam

Zo langzamerhand kan ik wel een categorie ‘De Metamorfosen van Sanny’ gaan invoeren. In Museumwoning Huis Sonneveld in Rotterdam was de eetkamer tijdelijk gedekt met tafellaken Lotus van Chris Lebeau. Zo zag dat er vanmorgen uit, een beetje slordig dus, niet goed passend op de tafel, en met kreukels. En zonder molton er onder. André Koch schreef in Design History in een recensie: “Het fraaie damast van Chris Lebeau dat nu de eettafel siert op de bel étage is onderdeel van de reconstructie. Dat echter niet even de moeite genomen is het te stijven en te strijken alvorens het op tafel te leggen, is onvergeeflijk. Me dunkt dat de jongedames uit het ‘souterrain’ ervan langs gekregen zouden hebben als ze zo de tafel hadden gedekt.”

Huis Sonneveld, tafel met Lotus

Dat vonden ze in Huis Sonneveld bij nader inzien ook, dus kreeg ik het verzoek om het tafellaken te wassen en mooi op te maken (zo heet dat trouwens, je damast opmaken). Daarom lag tafellaken Visschen van Chris Lebeau wekenlang in mijn linnenpers, ik schreef er over op facebook dat ik de lakens vrij nat in mijn linnenpers had gelegd, omdat ze te kwetsbaar waren om te mangelen. Een dagje deed ik dat maar, daarna liet ik ze drogen en vervolgens heb ik ze weer in de linnenpers gelegd, omdat ze dan mooier gaan glanzen. Vanmorgen met de lakens, tussen de persplanken geklemd om het zonder enige kreukels te kunnen vervoeren, naar Rotterdam gegaan. Samen met conservator  Hetty Behrens heb ik de tafel opnieuw gedekt. Nu natuurlijk wel met een molton er onder! En zo ziet het er nu uit.

Huis Sonneveld, gedekte tafel Visschen Chris Lebeau

Het dessin komt door het invallende daglicht prachtig tot leven. Er is gedekt met het persglazen ontbijtservies van Hendrik Berlage en Piet Zwart. Het ziet er zo mooi uit nu, alleen dat is al een bezoek aan Huis Sonneveld waard. Wat zou je graag aanschuiven aan zo’n tafel voor een heerlijk ontbijt met een gekookt eitje uit een van de eierdopjes die in het midden van de tafel staan.

Laken van 1 cent

Vandaag ben ik ‘officieel’ begonnen aan het schrijven van mijn boek over linnengoed. Vanaf nu ben ik twee jaar lang financieel in staat gesteld om aan het boek te kunnen schrijven zonder van de honger om te komen. En dat is echt wel heel erg fijn. Ik ben dan ook zeer dankbaar dat ik hier aan kan werken. Ik wil alle verschillende onderwerpen in het boek inleiden met een persoonlijk verhaal. Het laken van 1 cent wordt het verhaal in het hoofdstuk over beddengoed. Daarom fietste ik vanmorgen naar Naaldwijk, waar ik geboren en getogen ben, om onderzoek te doen in het Historisch Archief Westland. Ik ben op zoek naar de advertentie van het beddenlaken van 1 cent van de IKO. Het moet in de zomer van 1969 geweest zijn. Ik ben een jong meisje van 15 jaar, mijn ouders hebben het niet breed en een van de plaatselijke  textielzaken heeft als zomerse uitverkoopstunt 1 geborduurd beddenlaken voor 1 cent. En o, wat wil ik dat graag kopen voor mijn moeder!….

Het leek mij logisch, dat de IKO daar voor geadverteerd had en omdat het archief alle jaargangen van De Westlander heeft, zag ik op de fiets in gedachten al de advertentie staan. En natuurlijk ook al mooi  in mijn boek afgebeeld. Fluitje van een cent, dacht ik, dat heb ik zo opgespoord. Niet dus, ook geen advertentie in de Westlandse Kerkbode of De Haagsche Courant. Mmmm, dat is jammer nou. Er is wel een De ‘s-Gravenzander, een krant voor nieuws en advertenties van een dorp 4 kilometer verderop. Daar dan maar in gekeken, wie weet adverteert de IKO daar dan in. Nee dus. Wel een advertentie van de plaatselijke textielzaak aldaar Van Trigt, dat ze prachtig geborduurde lakens verkopen voor 10 gulden. En concurrent Kuyvenhoven heeft bedsets met fraaie borduursels van 15,75 voor 13,45 gulden. Archief Naaldwijk, Kuyvenhoven uitverkoop

Dat is nogal een verschil met een laken voor 1 cent! Jan Buskes van het archief is zeer betrokken, zoekt met mij mee en raakt steeds enthousiaster, naarmate ik er meer over vertel. Wat een verhaal! Archief Naaldwijk Jan Buskes 

Samen gaan we naar de Emmastraat waar de IKO ooit was en hij maakt een foto op de plek waar ik toen urenlang op het stoepje zat om het laken te bemachtigen. De paal waar ik toen tegen aan zat, staat er nog steeds. En o toeval, nu is Textielsuper Zeeman daar gevestigd. Die foto gaat hij met een oproep op de website van het archief zetten en wie weet komt het  in de plaatselijke krant. We weten dus niet of er bijvoorbeeld een soortgelijk advertentiekrantje bestaan heeft als De ‘s-Gravenzander, die dan bijvoorbeeld De Naaldwijker heette, in ieder geval is het niet in het archief, of zo’n krant ooit bestaan heeft, weten we nog niet. Lijkt niet heel waarschijnlijk, want die zou dan toch bewaard moeten zijn. Grappig genoeg vonden we wel een speldje op het internet met het logo van de IKO en tot mijn verrassing herken ik het  logo direct.

speldje IKO

 

Druk bezig aan de nieuwe website

Hier wordt met man en macht en vrouw gewerkt aan mijn nieuwe website. Laurens en ik zijn al een paar dagen bezig om mijn weblog zo te maken dat hij naar de nieuwe site kan verhuizen. Ik ren heen en weer tussen computer boven en beneden om overal vandaan oude foto’s vandaan te toveren ( met geen dank aan web-log ). Marleen programmeert mijn nieuwe site zodat website, weblog, webshop, you tube, facebook en mijn nieuwsbrief allemaal lekker met elkaar gaan samenwerken.

20140625-154053-56453846.jpg

Metamorfose van linnenpers Rubenshuis

Al eerder schreef ik over mijn project met de linnenpers in het Rubenshuis. 20140518-232201-84121903.jpg Zo zag de linnenkamer er uit. Op 5 mei heeft de ruimte een kleine metamorfose ondergaan en het ziet er nu mooi levendig uit. In de linnenkast liggen 2 tafellakens en 19 servetten. Aan de wand hangen 2 zeventiende eeuwse servetten: een Bijbelse voorstelling met ‘de bekering van Saulus’ en een servet met ‘gesaaide blommen’. In de linnenpers liggen 3 tafellakens, 18 servetten en 10 handdoeken met een ingeweven blauwe streep. Tussen de prachtig gemaakte persplanken van Simon Egan ligt het eeuwenoude linnen. Dat was  trouwens een nauwkeurig werkje om te doen. w. inrichten linnenpersAl het linnen dateert uit de 17de eeuw of is in later tijden geweven met een dessin zoals dat al geweven werd vanaf de Middeleeuwen. Dat zijn kleine, zich herhalende motiefjes van slechts enkele centimeters groot. Op mijn facebook heb ik wat foto’s gezet. Een project wat begon op de laatste dag van mijn winkel vorig jaar juli met een mail uit Antwerpen van de directeur. Dat vond en vind ik nog steeds bijzonder. Ik wilde graag weer meer kunsthistorische taken op mij nemen en daar rolde al direct een prachtig project op de mat. Toen het linnen mooi ‘opgetast’ was, zoals de Belgen zeggen, kwam hij natuurlijk kijken. Zijn gezicht straalde grote tevredenheid uit en hij moest glimlachen toen hij zag, dat het 17de eeuwse servet gemerkt is met zijn initialen. Toen Nele en Martine dat servet zagen tijdens de tweede werkbespreking, riepen ze beiden in koor uit: “Ja, die willen we!” Het servet is er sterk genoeg voor en daarom hangt het nu in het Rubenshuis. w. Rubenshuis, de directeur“Een waardevolle toevoeging,”  vindt de directeur deze langdurige bruikleen. Het project is trouwens nog niet afgelopen; tijdens de Kerstperiode gaan we Rubens’ tafel dekken met een vier! meter lang damast tafellaken met daar in geweven De aankondiging aan Maria door de engel Gabriel. 

20140518-232801-84481861.jpg Zo ziet het er nu uit. Ik hoorde dat het publiek heel enthousiast reageert op de nieuwe inrichting van de linnenkamer. Ik ben heel tevreden over het project en zal er in december natuurlijk weer over schrijven.

Linnenpers Rubenshuis

In het Rubenshuis in Antwerpen staat een prachtige 17de eeuwse linnenpers, die helaas de planken mist om echt te kunnen persen. Rubenshuis_linnenpers_2  En dat is precies wat men in het museum wel wil; een linnenpers die werkt. Zodat de bezoekers linnen damast in de pers  zien liggen alsof de vrouw van Rubens het er zojuist in gelegd heeft.  Zo wordt het museum weer een beetje meer het huis waar Rubens woonde, werkte en bovenal leefde. Ik ben al in september in het Rubenshuis geweest en heb een plan geschreven om dit te realiseren. Een paar weken geleden kwam houtrestorator Simon bij mij thuis mijn linnenpers bestuderen en vooral mijn persplanken. Rubenshuis linnenpers houtrestorator  Ook mijn miniatuur linnenpers ontkwam niet aan zijn onderzoekende blik. Ik leerde veel over het juiste hout wat nodig is voor een goede persplank. Ziezo, dat was weer een stap. Gisteren heb ik het damast uitgezocht wat in de pers komt te liggen, want we gaan er niet zomaar een paar lappen inleggen, nee, er komen echte linnen tafellakens en servetten in uit de tijd van de meester zelf. En zo lag mijn huiskamer erbij, want ik heb veel stapels door mijn handen laten gaan op zoek naar het juiste linnen. Rubenshuis linnenpers damast uitzoeken  Vanmiddag kwamen Nele en Martine uit het Rubenshuis om dat met mij te bekijken, te bespreken en een keuze te maken. Ze zijn heel enthousiast over dit project, ik natuurlijk ook, dus het geeft ons allen energie om hier zo mee bezig te zijn. Rubenshuis linnenpers bespreking Nele en MartineIk vind het leuk om over het werkproces te schrijven, hoe komt zo’n project van de grond, wat moet er allemaal voor gebeuren. Voorlopig heb ik er genoeg werk aan, want alles wat er in de linnenkamer van het Rubenshuis komt te liggen, moet wel eerst gewassen (soms schoongezongen) en heel netjes opgevouwen en gemangeld worden. De planning is dat het in mei vanaf Moederdag te zien is.

Zo schreven ze in de 17de eeuw

Weet u wat hier staat geschreven? Een gelukkig en gezond 2014? Nee, (dat wens ik iedereen trouwens wel!), er staat van boven naar onder: zes paar sloopen, zes servietten, een taeffelaeken. De laatste dagen van 2013 bracht ik door in het Gemeentearchief van Leiden en Delft. Daar las, nou ja, lezen is een groot woord, daar trachtte ik boedelinventarissen te ontcijferen van gewone mensen uit de 17de eeuw. Op zoek naar hun bezit aan linnengoed. Volgens mij hadden ook gewone mensen tafellakens en servetten. Echter, hoe bewijs je dat? In de archieven van de Weeskamers vond ik de bezittingen van de vrouw van de glazenmaker, de bierdrager, de kleermaker, de kuiper en de metselaar en timmerman.

20140104-104028.jpg Geholpen door heel aardige archiefmedewerkers vond ik wat ik al zo lang zocht. De metselaar heeft in 1608 zes servetten en een tafellaken, de kuiper in 1602 een ‘cruyswerckt’ tafellaken, vier servetten en een ‘linde’ tafellaken. En in de boedel van onze grote schilder Johannes Vermeer vijf tafellakens en negen servetten. Ik heb deze gegevens nu nodig voor een artikel dat ik aan het schrijven ben EN het komt natuurlijk uitgebreid aan bod in het boek dat ik dit jaar ga schrijven!

Verbazing over verdwijnen van vlekken op Textielsymposium Rijksmuseum

Het Internationale Textielsymposium in het Rijksmuseum was een groot succes. Twee dagen lang volgden bijna 200 mensen lezingen over het conserveren van textiel voor het nieuw ingerichte Rijksmuseum. Historici, kunsthistorici, onderzoekers en restauratoren vertelden over de achtergronden van de textiele objecten, de problemen die ze tegenkwamen en de oplossingen die ze bedachten. Dr. Elsje Janssen, de conservator textiel liet in haar lezing over de toekomstplannen voor damast foto’s zien van de vlekken en het schoongezongen damast en zij vindt mijn wasresultaten “indrukwekkend”.

Textielsymposium Rijksmuseum

Ik heb veel textielrestoratoren mijn foto’s met het schoongezongen damast laten zien en ze raakten zeer geïnteresseerd in mijn toch wel wonderbaarlijke verhaal. Dat kan ik me goed indenken trouwens. Ze zeiden dat zij dit soort vlekken toch niet goed uit het damast of het linnen kunnen krijgen. Het viel me op dat restauratoren ook  ’uit de box’ moeten denken om textiel te reinigen of weer mooi toonbaar te maken. Een behoorlijk creatief vak dus. We bezochten onder meer het textielatelier waar we voorwerpen zagen die ze de komende tijd gaan restaureren en onderzoeken. Ik was helemaal weg van een 17de eeuwse kraag (met het aller-allersmalste rolzoompje dat ik ooit zag!) en de twee 17de eeuwse naaikussens, annex naaidozen die het Rijks rijk is. Zo indrukwekkend!

Vlekken in damast? Ik zing ze er uit!

Vlekken in het damasten tafellaken zijn al eeuwen een probleem. Met allerlei middeltjes proberen we die eruit te krijgen, zoals in een 19de eeuwse tip uit een kookboek om er de ochtendurine overheen te gooien. Mijn nieuw ontdekte methode is vriendelijker; ik zing ze eruit. Het is gebaseerd op het feit dat alles bestaat uit trilling. Vuildeeltjes in linnen hebben een andere trilling dan het linnen zelf.  Ik leg het vuile linnen in een bad met water te weken en zing ervoor. Bij de daarop volgende wasbeurt blijken zelfs zeer hardnekkige vlekken als sneeuw voor de zon verdwenen te zijn. Mijn mooiste succes is een 17de eeuws damast tafellaken met een dessin van gezaaide bloemen dat onder de grote  gele en bruine vlekken zat.

schoonzingen 1a vuil schoonzingen 1b schoon schoonzingen 2a vuil schoonzingen 2b schoon schoonzingen 3a vuil schoonzingen 3b schoon schoonzingen 4a vuil schoonzingen 4b schoon

De foto’s spreken voor zich. Maandag 7 en dinsdag 8 oktober is er een Internationaal Textielsymposium in het Rijksmuseum in Amsterdam. Daar zullen veel textielrestauratoren aanwezig zijn. Alle deelnemers ontvangen de brochure “Schoongezongen”, die ik deze week gemaakt heb. Ik ben heel benieuwd naar hun reacties!

Kom een kijkje nemen in de linnenkast op Kasteel Groeneveld in Baarn

Wist u dat ik een linnenkast heb ingericht op Kasteel Groeneveld in Baarn? Dat heb ik trouwens vorig jaar al gedaan. Het kasteel is gerestaureerd en voor een deel opnieuw ingericht. En wat is er nu mooier dan dat een van de linnenkasten in de oorspronkelijke linnenkamer weer met stapels linnen en damast gevuld wordt. Niets toch? Linnenkast Kasteel Groeneveld Dus heb ik meer dan 700 stuks linnen damast uit mijn privé collectie naar Baarn gebracht: honderden huishouddoeken, tientallen damasten tafellakens en meer dan honderd servetten, zo’n dertig beddenlakens en zestig slopen. Zoals het hoort op een een kastkleedje met een handgekloste kant eraan (met dank aan mijn zus Ina). En dat alles op mooie, rechte stapels in de linnenkast gelegd. P1040844Daar was ik trouwens wel een paar dagen zoet mee. Het meeste linnen dateert uit de 20ste eeuw, ook ligt er een 19de eeuws damast tafellaken met een prachtig elegant Rozendessin van 6 x 2,5 meter! Als u het graag wilt zien, wacht dan niet te lang, want Kasteel Groenveld gaat per 1 januari over naar Staatsbosbeheer en het is nog helemaal niet zeker of zij de ingerichte linnenkast willen behouden. P1040857 Ik hoop zo dat zij deze linnenkast willen overnemen, want er zijn maar heel weinig ingerichte linnenkasten in Nederland te zien. Dus wacht niet te lang en ga er voor 1 december lekker genieten van al die mooie stapels. P1040851 Rechts boven in de kast liggen de geborduurde lakens voor de logé’s. Mmm, dat zou fijn zijn, in het kasteel slapen en dan je bed opgemaakt met zulke lakens. P1040848  Wie droomt daar nou niet van?

Verhuizing van winkel naar huis

Ziezo, de tijd vliegt, want het is al weer twee weken geleden dat ik mijn winkel op de Hippolytusbuurt helaas heb moeten opgeven. Ik heb er fijne jaren gehad en heel veel leuke klanten leren kennen. Het was een hoop werk om al het linnen en damast in te pakken en naar mijn twee 17de eeuwse huisjes aan de Paardenmarkt in Delft te verhuizen, wat goed lukte met hulp van vrienden en familie.  PaardenmarktHet is hier echter beduidend kleiner dan in de winkel en ik moet nog een doos of 20 uitpakken en een plekje zoeken voor het damast. Ik ga op afspraak werken en u bent dus van harte welkom bij mij thuis om mooi damast te komen uitzoeken. In de winkel was het vaak druk en hier thuis kan ik in alle rust mijn klanten het damast laten zien en kunnen zij hun keuze maken. Dus de verkoop gaat gelukkig gewoon door en mijn bedrijf Sanny de Zoete, Antiek & Design Linnen Damast blijft gelukkig ook bestaan (op 1 juli bestond het trouwens 19 jaar!). Nog een aardige foto tot slot; ook het miniatuur linnenkabinetje wordt verhuisd van de Hippolytusbuurt naar de Paardenmarkt. P1040770